İşçiler komite seçme çağrısı yapıyor

Meksika, Matamoros’taki grev büyüyor

Andrea Lobo ve Alex González
22 Ocak 2019

Meksika’nın ABD sınırında bulunan Matamoros kentindeki “maquiladora” [serbest bölge] işçilerinin kitlesel grevi ilk haftasını geride bıraktı ve hem boyut hem ekonomik etki açısından büyümeye devam ediyor.

WSWS Otomotiv İşçileri Bülteni, Cuma günü, Matamoros işçilerinin tüm otomotiv sektörü üzerinde güçlü bir etkide bulunduğunun bir işareti olarak, ABD’deki işçilerden fabrikalarındaki parçaların azaldığına ilişkin bildirimler aldı.

Michigan, Flat Rock’ta bulunan Ford Montaj Tesisi’nden bir işçi, fabrikanın, muhtemelen Meksika’dan gelen parçalarda yaşanan açık nedeniyle, Perşembe günü durduğunu ve duruşun önümüzdeki haftaya kadar uzadığını bildiriyor.

Grevci işçiler, Matamoros şehir merkezinde toplanmak için yürüyor (Kaynak: EnlaceMX)

Ford işçisi, ardından, çok güçlü bir selam gönderdi: “Birleşmeli ve sendika ‘önderliği’ toplu sözleşme görüşmelerinde sert oynamazsa, Meksikalı cesur dostlarımız gibi ayağa kalkmalı ve iş bırakmalıyız. Tanrı Meksika’da cesur bir tavır takınan erkekleri ve kadınları korusun. Cesaretinizi saygıyla selamlıyor ve sizler ve aileleriniz için dua ediyorum.”

Cuma günü Matamoros Maquiladoras Birliği’nin şirket kayıplarının 100 milyon doları aştığını bildirmesi, otomotiv sektörü ve diğer sektörler genelinde yaşanan büyük sarsıntıya ilişkin bir fikir veriyordu.

ABD, Kanada ve Meksika egemen sınıfları, grevin tedarik zincirini engellemesinden ve Kuzey Amerika ve dünya genelinde aynı koşullarla karşı karşıya bulunan milyonlarca işçiye ilham kaynağı olmasından dehşete kapılıyorlar.

Uluslararası şirket medyası greve yönelik fiili sansürüne devam ederken, Meksika’daki başlıca medya organlarında çok az bilgi bulunabiliyor.

Bununla beraber, patronlar, işçilere karşı toplu işten çıkarma, işyeri kapatma ve “ajitatörler”e karşı cezai kovuşturma tehditlerini tırmandırırken, Matamoros belediye başkanını ve iktidardaki Ulusal Yenilenme Hareketi’nden (Morena) devlet başkanını içeren kent, eyalet ve federal devlet makamları, grevcileri taciz etmek için ağır silahlı polisler ve donanma askerlerini göndermiş durumda.

AFX endüstrisi yönetimi, işçilerin Perşembe akşamı yürüyüşe katılmasını önlemek için çıkışları dolaplarla bloke ediyor

Bu kirli manevralara rağmen, Cuma günü, Maquiladora Emekçileri ve Sanayi İşçileri Sendikası’nın (SJOIIM) örgütlü olduğu başlangıçtaki 45 şirkete ek olarak, yeni “maquiladora” fabrikaları da greve katılmaya devam etti. Bu şirketler arasında, başka sendikaların örgütlü olduğu Avances Científicos, Varel International ve Sliding gibi şirketler de var. Grev, şu anda, kentteki 110 maquiladora fabrikasının hemen hemen yarısını ve 70.000’i aşkın işçiyi kapsıyor.

Grev, işçilerin, şirketler ve sendika tarafından aldatıldıklarını ve ikramiyelerle toplu sözleşmede onaylanan bir zammın ödenmediğini öğrendikleri 12 Ocak Cumartesi günü başlamıştı. Sendikanın ve şirket yönetimlerinin işbaşı yapma emirlerine meydan okuyan işçilerin grevleri, yüzde 20’lik bir ücret artışı ve 32.000 pezoluk (1.700 dolar) bir ikramiye talebiyle, fabrika kapılarının dışında ve sosyal medyada örgütlenmeye devam etti.

Çarşamba gününden beri kent meydanında ve sendika genel merkezinin dışında çeşitli fabrikalardan binlerce işçinin katılımıyla düzenlenen bir dizi kitle toplantısında, işçiler, istikrarlı bir şekilde, talepleri karşılanana kadar grevi sürdürme ve kent geneline yayma sözü verdiler.

Perşembe gecesi ve Cuma sabahı, binlerce işçi, “Fabrikadan Fabrikaya!” sloganı atarak yürüyüş yaptılar ve hala çalışmayı sürdüren vardiyalara greve katılma çağrısı yapmak için bir fabrikayı ziyaret ettiler.

Onlarca yıldır şirketlerin aralıksız saldırılarına nezaret eden sendikalara güvenmeme ve onlara yönelik nefret, işçiler arasında oldukça yaygın. Bu, grevci işçileri, çoğu fabrikada, taleplerini ileri sürmek için kendi içlerinden temsilcilerini seçmeye yöneltti.

Bununla birlikte, mücadeleyi bu komiteler aracılığıyla sendikalardan bağımsız bir şekilde yürütme çağrıları büyürken ve bunu tartışmak için Çarşamba günü internette kitlesel bir toplantı çağrısı yapıldıktan sonra, işçi avukatı Susana Prieto Terrazas grevci işçilerin hukuki kaygılarını ele almak için kente geldi. Terrazas, grevi desteklemekle birlikte, işçileri tüm çağrılarını gözden düşmüş sendikalara yöneltmeye davet etti ve Devlet Başkanı Andres Manuel López Obrador’un (AMLO) Morena hükümetine yönelik yanılsamaları besledi.

Avukat Cuma sabahı Matamoros’tan ayrılır ayrılmaz, işçiler arasındaki tartışmalar, işçilerin bağımsız inisiyatifinin sendikal çerçevenin dışında mı gelişeceği yoksa sendikalara işçiler adına konuşma izni vermeye devam mı edecekleri konusuna odaklandı.

APTIV’deki ilk vardiya greve katılıyor (Kaynak: Enrique Cahill)

SJOIIM ile Maquiladora ve Montaj Fabrikaları İşçileri Sendikası’nın (SIPTME) önderleri, Cuma günü boyunca kapılarını işçilere kapattılar. SIPTME önderi Jesús Mendoza, korkakça, yerel basından La Frontera ile bir röportaj yapma talebinde bulundu. Mendoza, röportajda, grevci işçileri “suçlular” olarak kınıyor ve “şirket onları kovdu” diyerek “şirketlerin bu işçilerle ne yapacaklarına karar verme hakkı”nı savunuyordu. Sendika önderi, “yetkilileri aradık” diye belirtiyor ve grevci işçilerin “yasayı ihlal ettiği”ni söylüyordu.

Bu röportajdan yaklaşık bir saat sonra, SITPME yetkilileri, eyalet polislerinin eşliğinde grev hatlarında boy gösterdiler ve grevcilerden eve dönmelerini istedilerse de başarılı olamadılar.

Aynı gün öğleden sonra, SJOIIM’nun nefret edilen önderi Juan Villafuerte Morales’i karşılarına çıkması için saatlerce sendika bürolarında bekledikten sonra, Parker araba parçası şirketindeki taban komitesinin iki temsilcisinden biri, orada bulunan yüzlerce işçiyi, bundan sonra yapılacakları tartışmak için sendika genel merkezinin dışındaki merdivenlerde yapılacak bir toplantıya “her maquiladoradan bir komite oluşturmak üzere iki temsilci” göndermeye çağırdı.

Şirketlerle yapılan ilk görüşmelerde hazır bulunan komite temsilcisi, 48 fabrikadan SJOIIM’ya bağlı üç sendika temsilcisini “adice davranmak ve keyiflerine göre hareket etmek” ile suçladı ve onların [işbaşı yapma] taleplerini inatla reddettiklerini ekledi. Temsilci işçi, ayrıca, Villafuerte’den “ödlek olmamasını” ve grevcilere grev parası, yiyecek, sandalye, çadır ve aileleri için, sendikanın işçilerin maaşının yüzde 4’üne denk düşen fahiş aidatlardan topladığı parayla satın alınmış gerekli malzemeleri sağlamasını istedi.

Cuma akşamı, başka iki fabrikadan işçiler, WSWS’ye, kendi işyerlerinin ve başka işyerlerinin, bir komitenin temsilcileri olarak iki işçi arkadaşlarını gönderme ve geceyi sendika genel merkezinin dışında tartışma düzenleyerek geçirme çağrısına yanıt verdiklerini doğruladılar.

Meksika’daki maquiladora işçilerinin mücadelesi kritik bir yol ayrımına ulaşmış durumda ve işçilerin önünde iki ayrı yol bulunuyor. Avukat Prieto’nun ileri sürdüğü bir yol, işçileri, şirketlerin haydut ucuz emek taşeronu işlevi gören ve Matamoros’taki ve başka yerlerdeki farklı maquiladoralardaki işçilerin birleşmesinin önündeki başlıca engel olan sendikalara çağrı yapmayı sürdürmeye davet ediyor.

Onların bunun “yasal olarak izin verilen” tek yol olduğuna ilişkin uyarılarına rağmen, bu yol, kaçınılmaz olarak, şirketler ile bir satış uzlaşmasına yol açacak; şirket ve devlet yetkilileri en militan işçilere karşı intikamla saldırıya geçtiğinde, sendika kendi başlarının çaresine bakmaları için işçileri terk edip ihanet edecektir.

Tüm maquiladoralardaki işçiler için alternatif yol, mücadeleyi sendikaların elinden kesin olarak almak için, Matamoros’ta grevde olan tüm fabrikalardan temsilciler tarafından oluşturulan bir grev komitesi kurmak üzere tabandan iki temsilci seçmektir.

Bu komite, talepleri açık ve kesin bir şekilde ifade edip demokratik olarak oylamalı, kazanmak için bir stratejiyi tartışmalı ve resmi olarak, üyelerini, grevi ilerletip genişletmekle görevlendirmelidir. Komite, ABD-Meksika sınırı ve ülke genelinde maquiladora işçilerine, ABD’deki ve Kanada’daki otomotiv işçilerine mücadelelerine katılma çağrısı yapmalıdır.

İşçileri, bu önemli adımları atmak için autoworkers@wsws.org adresinden e-posta yoluyla veya Facebook sayfamızdan bizimle iletişime geçmeye çağırıyoruz.