Rusya ile füze anla mas Türkiye-NATO anla mazl n t rmand r yor ş ı ş ığı ı ı ı ı

Halil Celik
24 Temmuz 2017

Türkiye Savunma Bakan Fikri I k, Ankara ile NATO’daki müttefikleri aras nda ve Türkiyeı şı ı egemen s n f içinde t rmanan anla mazl klar n ortas nda, Sal günü, geçti imiz y lki 15ı ı ı ı ş ı ı ı ı ğ ı Temmuz ba ar s z darbe giri iminin birinci y ldönümü ile ilgili olarak TBMM’de gazetecilerleş ı ı ş ı yapt sohbette, Ankara ile Moskova’n n Türkiye’nin Rus S-400 füze savunma sisteminiığı ı konu land rmas konusundaki görü melerde bir anla maya vard n söyledi. Füze savunmaş ı ı ş ş ığı ı sistemi NATO’nun hava savunma a na entegre edilmeyecek. ğıI k, Türk ve Rus hükümetleri aras ndaki görü melerin “ba ar yla sonuçlanma noktas nda”şı ı ş ş ı ı oldu unu söyledi ancak bir imza tarihi vermedi. Rus devletine ait silah ihracatç sğ ı ı Rosoboronexport’un CEO’su Aleksander Mikheyev de sat nalma anla mas n do rulad .ı ş ı ı ğ ıBloomberg News geçti imiz hafta Türkiye’nin dünyan n en geli mi füze savunmağ ı ş ş sistemlerinden birini sat nalma konusunda Rusya ile vard anla mas n n 2,5 milyar doları ığı ş ı ı de erinde oldu unu bildirmi ti. Anla ma artlar na göre, Ankara Rusya’dan bir y l içinde ikiğ ğ ş ş ş ı ı füze bataryas alacak ve iki tanesi de Türkiye’de ortak üretilecek.ıAnkara, Türkiye-Rusya füze anla mas n n yak nda imzalanaca n n duyurulmas na paralelş ı ı ı ğı ı ı olarak, Frans z- talyan konsorsiyumu Eurosam ile de ba ka bir füze savunma sistemininı İ ş geli tirilmesi üzerine bir ön anla ma imzalad .ş ş ı14 Temmuz’da Ankara’daki Frans z büyükelçili inde düzenlenen Fransa Ulusal Günüı ğ resepsiyonunda konu an savunma bakan, Türk irketlerinin Frans z- talyan konsorsiyumu ileş ı ş ı İ birlikte çal aca n söyledi. Anadolu Ajans ’na göre, I k, bu ad m, “Türkiye’nin savunmaış ğı ı ı şı ı ı sanayisi alan ndaki i birli imizin en somut geli melerinden biri” olarak nitelendirdi. ı ş ğ şMevcut durumda Ankara’n n kendine ait bir uzun menzilli hava savunma sistemi bulunmuyor.ı Hükümet, ABD’nin, Almanya’n n ve Hollanda’n n kendi Patriot bataryalar n ülkeden çekmeyeı ı ı ı karar vermesinin ard ndan, 2016 y l nda Türkiye’nin güneydo usuna yerle tirilen spanyolı ı ı ğ ş İ Patriot Advanced Capability-2’ye ve talyan SAMP-T füzelerine güveniyor. Üç ülkeninİ bataryalar n Türkiye’den çekmesi, Ankara’n n kendi füze savunma sistemine sahip olmaı ı ı çabalar n h zland rm t .ı ı ı ı ış ıS-400 anla mas, imzalanmas durumunda, Türkiye’nin 2013 y l nda Çin devletine ait birş ı ı ı ı irketten uzun menzilli hava savunma sistemi sat n almaya karar verdi inde oldu u gibi,ş ı ğ ğ

Ankara’n n NATO, özellikle de ABD ile ili kilerinin alt n daha fazla oyacak. AKP iktidar ,ı ş ı ı ı ABD’nin bask s yla, Çin ile üzerinde anla lm olan 3,4 milyar dolarl k program Kas m 2015’teı ı şı ış ı ı ı tamamen iptal etmek zorunda kalm t .ış ıAnkara, projenin iptal edilmesinin ve Türk hava kuvvetlerinin 24 Kas m 2015’te bir Rusı bombard man uça n vurarak dü ürmesinin ard ndan, ba ms z olarak bir füze savunmaı ğı ı ş ı ğı ı sistemi geli tirme niyetini ifade etmi ti. Ancak bu hedef gerçekle medi ve Ankara S-400 havaş ş ş ve füze savunma sistemi sat n almak için yüzünü Moskova’ya döndü.ıTürk yetkililerin Rusya ile var lan anla man n NATO’ya ya da AB’ye bir alternatif aray olarakı ş ı ışı

görülmemesi gerekti i biçimindeki çok say da aç klamas na kar n, S-400 anla mas krizğ ı ı ı şı ş ı içindeki bu iki emperyalist ittifaka indirilmi bir darbedir. şTürkiye, ilk uzun menzilli hava ve füzesavar savunma sistemini Rusya’dan alma yoluyla, gerek görürse hava sahas n NATO sava uçaklar na kapatabilecek.ı ı ş ıABD Savunma Bakan James Mattis, geçti imiz Cuma günü, gazetecilere, S-400 anla mas ileı ğ ş ı ilgili olarak, onun onaylan p onaylanmayaca n, gerçekten kullan l p kullan lmayaca n ,ı ğı ı ı ı ı ğı ı yaln zca bir bölgede mi kullan laca n görmeleri gerekti ini belirtmi. “Bütün bunlaraı ı ğı ı ğ ş bakmam z gerekecek.” demi ti.ı şCumhurba kan Recep Tayyip Erdo an önderli indeki AKP hükümeti de konuyla ilgili risklerinş ı ğ ğ fark nda. Erdo an, Suriye’de Ankara’n nkilere ayk r olan ABD ç karlar na ve savaı ğ ı ı ı ı ı ş stratejilerine uyum sa layamad için Türkiye’nin emperyalist müttefiklerinin ba l ca hedefiğ ığı ş ı haline gelmi ve bu çat ma, 15 Temmuz 2016’daki darbe giri iminde doruk noktas naş ış ş ı ula m t .ş ış ıDarbe giri imi kitlesel halk muhalefeti sayesinde ba ar s z olurken, Erdo an ve hükümetiş ş ı ı ğ Ankara’n n Bat l müttefiklerini (özellikle ABD’yi ve Almanya’y ) aç kça darbecileriı ı ı ı ı desteklemekle suçlam ve Alman milletvekillerinin Türkiye’deki askerlerini ziyaret etmesiniış yasaklam t .ış ıBuna kar l k, Berlin ve onun ba ta Avusturya ve Hollanda olmak üzere Avrupal müttefiklerişı ı ş ı AKP’li bakanlar n 16 Nisan anayasa referandumu üzerine kampanyada o ülkelerde ya ayanı ş Türkiyeliler ile toplant lar düzenlemelerini yasaklarken, Berlin askerlerini ve donan m n ncirlikı ı ı ı İ üssünden ba ka yerlere, muhtemelen Ürdün’e kayd rmaya karar verdi. ş ıErdo an’ n darbe sonras nda muhalefete yönelik bask s n ikiyüzlü bir ekilde bahane olarakğ ı ı ı ı ı ş kullanan Avrupa Parlamentosu, Ankara ile AB aras ndaki üyelik görü melerinin devamı ş etmesine kar oy kulland. Bu arada, Yunan ve Türk liderler aras nda sviçre’de bölünmüşı ı ı İ ş K br s’ n yeniden birle mesi için iki y l a k n süredir sürdürülen görü meler 7 Temmuz’da çöktü.ı ı ı ş ı ş ı ş